Westerplatte.pl - Wojskowa Składnica Transportowa

Wolas Franciszek

1916-1989

kapral

Urodzony 24 sierpnia 1916 r. w Gierattowicach, powiat Wadowice. Syn Jana i Anny z domu Odrobina. Ukończył cztery oddziały szkoły powszechnej (po wojnie ukończył kurs ślusarski). Miał brata Stanisława i siostrę Helenę. Przed pójściem do wojska pracował na roli u rodziców.

Do wojska zgłosił się na ochotnika. Służbę odbywał w latach 1938-1939 w 5. Pułku Piechoty Legionów w Wilnie. Na Westerplatte przybył 20 września 1938 r.1. W czasie obrony walczył w wartowni nr 2. W obozie jeńców wojennych w sierpniu 1940 r. podpisał zgodę na przejście na status pracownika cywilnego. Wywieziony na roboty przymusowe do dzisiejszej Iławy. Jesienią 1943 r. skierowany do Rastenburga, dzisiejszego Kętrzyna. Oddany do dyspozycji firmy budowlanej "Modryger". Wraz z innymi skierowany został do wioski Engelstein w pobliżu Angenburga, dzisiaj Węgorzowa. Na ściśle strzeżonym przez patrole wojskowe placu budowy, otoczonym nieprzeniknionym lasem, wytwarzano z materiałów budowlanych zaprawę betonową. Ładował ją na wagoniki kolejki wąskotorowej, które odprawiane były w głąb lasu przez Niemców. 20 lipca 1944 r. w tym tajemniczym miejscu dokonano nieudanej próby zamachu na Hitlera. Nie wiedział, że był zatrudniony przy budowie kolejnego umocnienia betonowego kwatery Hitlera w Kętrzynie. 8 sierpnia 1944 r. wraz z innymi robotnikami przewieziony na zachód do miejscowości Neckerzimmer, gdzie w opuszczonych po bombardowaniach sztolniach również wykonywał prace betoniarskie. 13 kwietnia 1945 r. wkroczyły oddziały armii amerykańskiej. Po uruchomieniu jesienią bezpośredniego transportu do Polski, po prawie 6-letniej tułaczce powrócił w ojczyste strony. W 1946 r. podjął jako ślusarz pracę w Zakładach Chemicznych w Oświęcimiu. Odszedł na emeryturę w 1976 r.

Zmarł 12 lipca 1989 r. Spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Oświęcimiu.

Dzieci: Bogumiła Wolas-Arif (1952) - ukończyła Akdemię Ekonomiczną w Krakowie, Uniwersytet Jagielloński (filologię skandynawską) od 1981 r. mieszka w Austrii (Linz), gdzie założyła rodzinę; ma dwie córki: Tanie, Tamarę; mąż Sirvan jest inżynierem-elektronikiem. Lukrecja (1958) Wolas-Fransel od 1988 r. w USA; założyła rodzinę w 1992, bezdzietni. Wdowa Zofia Wolas mieszka w Oświęcimiu.

Odznaczenia: Odznaka Grunwaldzka (1947), Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1960), Brązowy Krzyż Zasługi (1969), Krzyż Walecznych (1974), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1974), Medal "Za udział w wojnie obronnej 1939" (1982), odznaka honorowa "Za zasługi dla Miasta Gdańska" (1984), pośmiertnie -Srebrny Krzyż Orderu VM (1990).